Холбооны Удирдах зөвлөлийн 2010 оны
01 ä¿ãýýð сарын 7–ны өдрийн хурлаар
шинэчлэн хэлэлцэж батлав.

“МОНГОЛЫН БЭЛЧЭЭРИЙН МЕНЕЖМЕНТИЙН ХОЛБОО”-НЫ ДҮРЭМ

НЭГ. НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

1.1. ”Монголын бэлчээрийн менежментийн холбоо” нь Төрийн бус байгууллагын тухай хууль, энэхүү дүрмийг үйл ажиллагаандаа мөрдлөг болгож ажиллах, нийгэмд үйлчилдэг, гишүүнчлэлтэй, ашгийн төлөө бус, төрийн бус байгууллага мөн.
1.2. Монголын бэлчээрийн менежментийн холбооны оноосон нэр нь ”Монголын бэлчээрийн менежментийн холбоо” /цаашид ” холбоо ” гэх/ байна.
1.3. Тус холбоо нь Улаанбаатар хотын Баянзүрх дүүргийн 3 дугаар хорооны нутаг дэвсгэрт орших өөрийн эзэмшлийн байранд байрлана.
1.4. Холбоо улсын бүртгэлд бүртгүүлсэнээр хуулийн этгээдийн эрх эдэлнэ.
1.5. Холбоо нь өөрийн тэмдэг, бэлгэдэл, данс, албан бичгийн нүүртэй байна.
1.6. Холбоо нь өөрийн үйл ажиллагаандаа ил тод байх зарчмыг удирдлага болгож, үйл ажиллагааны болон санхүүгийн тайлангаа олон нийтэд нээлттэй байлгана.
1.7. Холбоо нь зохих журмын дагуу санхүүгийн болон үйл ажиллагааныхаа тайланг холбогдох эрх бүхий байгууллагад хуулиар тогтоосон хугацаанд зохих журмын дагуу гаргаж өгч байна.
1.8. Шаардлагатай бол холбооны Удирдах зөвлөлийн шийдвэрээр хуульд заасан журмын дагуу холбооны үйл ажиллагааг өргөжүүлэх болон хугацааг нь сунгаж болно.

ХОЁР. ХОЛБООНЫ ЗОРИЛГО, ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ЧИГЛЭЛ

2.1. Холбооны эрхэм зорилго: МБМХ нь нутаг дэвсгэрт тулгуурласан малчдын өөрийгөө удирдах байгууллагын тогтолцоог бий болгон чадавхижуулж, оролцогч, дэмжигч талуудын үйл ажиллагааг дэмжин тусалж, уялдуулан зохицуулснаар Монгол улсын бэлчээрийн тогтвортой менежментийг төлөвшүүлнэ.
2.2. Холбоо энэхүү эрхэм зорилгоо хэрэгжүүлэхийн тулд дараах чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулна:

2.2.1. Бэлчээрийн менежменттэй холбогдсон төрийн бодлого, хууль, эрх зүйн орчинг боловсронгуй болгоход чиглэсэн санал, зөвлөмж боловсруулах ажлыг оролцогч талуудын оролцоонд тулгуурлан зохион байгуулж, төрийн холбогдох дээд байгууллагад тухай бүр уламжилж, тэдэнтэй хамтран ажиллах;
2.2.2. Бэлчээрийг зохистой ашиглах, эзэмших, хамгаалахад чиглэгдсэн малчдын хамтын үйл ажиллагааг дэмжиж, тэдэнд арга зүй, менежментийн зөвлөгөө өгөх үйлчилгээ үзүүлэх;
2.2.3. Малчдын хэсэг, бүлэг, нөхөрлөл, холбоодын үүсгэл санаачлагыг дэмжиж, бэлчээрийн хамтын менежментийн төлөвлөгөө боловсруулах, хэрэгжүүлэх ажлыг орон нутгийн удирдлагатай хамтран зохион байгуулах;
2.2.4. Бэлчээрийн менежмент, экологийн боловсрол олгох, малчдын орлого нэмэгдүүлэх, амьжиргааг дээшлүүлэх чиглэлээр тэдэнд зориулсан сургалтын хөтөлбөр боловсруулж, сертификаттай сургалт явуулах, хялбарчилсан мэдээ, мэдээлэл, материал бэлтгэж, дэлгэрүүлэн түгээх ажлыг зохион байгуулахад дэмжлэг үзүүлэх;
2.2.5. Малчдын эрх ашгийг хамгаалах сайн дурын байгууллага, нийгэмлэг, нөхөрлөл, холбоог дороос үүсгэн байгуулахад арга зүй, холбогдох мэдээллээр хангах ажлыг зохион байгуулах;
2.2.6. Бэлчээрийг урт хугацаанд тогтвортой үр ашигтай ашиглах боломж, нөхцөл, менежментийн бодлогыг тодорхойлоход чиглэгдсэн судалгаа шинжилгээний ажлыг салбарын эрдэмтэн судлаачдын оролцоотойгоор хийж, үр дүнг төрийн болон холбогдох байгууллагад тайлагнаж, сурталчилан таниулж байх;
2.2.7. Бэлчээрийн нэгж талбар дахь малчин өрх, малчдын холбоо, хэсэг, бүлэг, нөхөрлөлийн орлогыг нэмэгдүүлэхэд гадаад, дотоодын төсөл, хөтөлбөрийн дэмжлэг туслалцааг чиглүүлэхэд анхааран ажиллах;
2.2.8. Бэлчээрийн менежментийн өнөөгийн чиг хандлага, бэлчээрийн төлөв байдлын талаархи судалгаа шинжилгээний ажлын үр дүнг нийтэд хүртээмжтэй болгох , бэлчээр сайжруулах шинэ технологийг сурталчлан таниулах зорилго бүхий “Бэлчээр-Ногоон Алт” сонинг тогтмол гаргах ба цаашид энэ чиглэлээр сэтгүүл гаргахад бэлтгэх;
2.2.9. Олон улсын ижил зорилготой байгууллагуудтай холбоо тогтоон хамтран ажиллах;
2.2.10. Бэлчээр судлалын эрдэмтэд, судлаачдын судалгааны ажлыг хөхүүлэн дэмжиж мэргэжлийн хувьд өсөж дэвжихэд нь туслалцаа үзүүлэх;
2.2.11. Зорилго, үйл ажиллагааныхаа хүрээнд төрийн байгууллагын зарим чиг үүргийг холбогдох хууль тогтоомжид нийцүүлэн гэрээний дагуу гүйцэтгэж болно.

ГУРАВ. ХОЛБООНЫ БҮТЭЦ, ХЯНАЛТЫН ТОГТОЛЦОО

3.1. Õîëáîî íü äàðààõ á¿òöèéí íýãæòýé áàéíà.

3.1.1. Çàõèðãàà, ñàíõ¿¿ãèéí àëáà
3.1.2. Ñóäàëãàà, òåõíîëîãèéí àëáà
3.1.3. Õàìòûí íèéãýìëýãèéí õºãæëèéí àëáà
3.1.4. Сургалт, мэдээллийн àëáà

3.2. Õîëáîî íü ìåíåæåðòýé áàéíà. Ìåíåæåð íü ýíý ä¿ðìèéí 3.1-ò çààñàí íýãæ¿¿äèéã óäèðäàíà.
3.3. Õîëáîî íü íàðèéí áè÷ãèéí äàðãàòàé áàéíà. Íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà íü õîëáîîíû ã¿éöýòãýõ çàõèðëûí óäèðäëàãààð àæèëëàõûí çýðýãöýý ãишүүäèéí бүртгэл, ãèø¿¿í÷ëýëòýé õîëáîãäîõ àñóóäëûã õàðèóöàí àæèëëàíà.
3.4. Õîëáîî íü Ýðäìèéí çºâëºëòýé áàéíà. Ýðäìèéí çºâëºë íü óäèðäàõ çºâëºëººñ ãàðãàñàí áîäëîãî, øèéäâýðèéã õýðýãæ¿¿ëíý.
3.5. Холбоо нь өөрийн үндсэн чиг үүргээ хэрэгжүүлэх зорилгоор аймаг, сумын төвшинд орон тооны бус салбар зөвлөл ажиллуулж болно. Салбар зөвлөлийн ажиллах журмыг Удирдах зөвлөлөөс тогтооно.
3.6. Холбоо нь бэлчээр судлалын шинжлэх ухааныг хөхүүлэн дэмжих, бэлчээрийн төлөв байдлыг судлан дүгнэх, судалгааны ажлыг хянан нэгтгэх, шалгарсан технологийг сурталчлан дэлгэрүүлэх, холбооны одоогийн болон цаашдын үйл ажиллагаанд зөвлөлгөө өгөх зэрэг үүрэг бүхий бэлчээр, байгаль судлалын шилдэг эрдэмтэд, судлаачдаас бүрдсэн Эрдэм шинжилгээ, Хөгжлийн Хороотой байна.
3.7. Холбоо нь дэргэдээ бэлчээр судлалын чиглэлээр ажиллаж байгаа залуу судлаачдыг хөхүүлэн дэмжих, шинэ технологи, судалгааны аргазүй, мэдлэг, мэдээлэл, туршлагаа солилцох боломж бүрдүүлэх зорилго бүхий Бэлчээрийн менежментийн чиглэлээр сурч, ажиллаж байгаа оюутан, залуу судлаачдын клуб (дугуйлан) ажиллуулна.
3.8. Холбооны үйл ажиллагааг дэмжигч иргэд, байгууллагын хүрээг нэмэгдүүлэх, тэдгээрийн татвар, хандив, тусламжийг бэлчээр сайжруулахад нэн шаардлагатай ажилд зориулан зарцуулах зорилгоор гишүүнчлэлтэй байх ба гишүүнчлэлийн асуудлыг тусгай журмаар зохицуулна. Байгууллага, хамт олон, хувь хүн холбооны гишүүн байж болно.
3.9. Холбооны Èõ хурлаас Хяналтын зөвлөлийг 3 хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулна.
3.10. Холбооны хяналтын зөвлөлийн бүрэлдэхүүнд Удирдах зөвлөлийн гишүүд орохгүй бөгөөд 2 жил тутам шинэчлэгдэж байна.
3.11. Хяналтын зөвлөл нь холбооны санхүүгийн үйл ажиллагаанд хяналт тавьж, õîëáîîíû èõ хуралд тайлагнана.

ДӨРӨВ. ÕÎËÁÎÎÍÛ ÈÕ ÕÓÐÀË, УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛИЙН ЭРХ ХЭМЖЭЭ

4.1. Холбооны эрх барих äýýä байгууллага нь Èõ õóðàë байна.
4.2. Èõ õóðëûã ãóðâàí æèëä íýã óäàà Óäèðäàõ çºâëºë çàðëàí õóðàëäóóëíà. Èõ õóðàë íü íèéò ãèø¿¿äèéí îëîíõè îðîëöñîíîîð õ¿÷èí òºãºëäºð áîëíî.
4.3. Èõ õóðàë àñóóäëûã îëîíõèéí ñàíàëààð øèéäâýðëýæ, õýëýëöñýí àñóóäëààðàà òîãòîîë ãàðãàíà.
4.4. Èõ õóðëûí õóðàëäààíû äýãèéã Èõ õóðàë òîãòîîíî.
4.5. Èõ õóðàë äàðààõ á¿ðýí ýðõèéã õýðýãæ¿¿ëíý.

4.5.1. Óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿íèéã ñîíãîõ, ÷ºëººëºõ,
4.5.2. Õîëáîîíû òýðã¿¿íèéã ñîíãîõ, ÷ºëººëºõ,
4.5.3. Õîëáîîíû ¿éë àæèëëàãààíû ¿íäñýí ÷èãëýë, ä¿ðìèéã õýëýëöýí áàòëàõ, ººð÷ëºëò îðóóëàõ,
4.5.4. Õîëáîîíû ¿éë àæèëëàãààíû òºñºâ, òàéëàí òýíöëèéã áàòëàõ,
4.5.5. Õîëáîîíû äýðãýä îðîí òîîíû áóñ ñàëáàð, çºâëºë, êîìèññ çýðýã áàéãóóëëàãûã áàéãóóëàõ, òàòàí áóóëãàõ,
4.5.6. ¯éë àæèëëàãààíû ¿íäñýí çîðèëãîä íèéöñýí òîäîðõîé òºñëèéã õýëýëöýí áàòëàõ, õýðýãæèëòýíä õÿíàëò òàâèõ,
4.5.7. Õîëáîîíû ãàäààä õàðèëöàà, õàìòûí àæèëëàãààíû ¿ð ä¿íã õýëýëöýõ,
4.5.8. Õîëáîîã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ, òàòàí áóóëãàõ,
4.5.9. Òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãûí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ, ýíý ä¿ðýìä çààñàí áóñàä àñóóäàë

4.6. Èõ õóðëûí ÷ºëººò öàãò Õîëáîîíû óäèðäàõ äýýä áàéãóóëëàãà íü Óäèðäàõ çºâëºë áàéíà.
4.7. Удирдах зөвлөл нь жилд хоёроос доошгүй удаа хуралдах ба гишүүдийн ердийн олонхи хүрэлцэн ирснээр хуралдаан хүчинтэйд тооцогдоно.
4.8. Удирдах зөвлөл нь 19 гишүүнтэй байх ба гишүүний бүрэн эрх нь холбооны үйл ажиллагаа явуулах хугацаанд хэрэгжинэ. Холбооны эрхэм зорилго, үйл ажиллагааны дүрмийг зөвшөөрсөн гадаад орны иргэн Холбооны удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүнд орж ажиллаж болно.
4.9. Удирдах зөвлөлийн гишүүд нь төрийн бус байгууллагын тухай хууль болон дүрэмд заасан эрх эдэлж, үүрэг хүлээнэ.
4.10. Удирдах зөвлөлийг холбооны тэргүүн даргална.
4.11. Удирдах зөвлөл нь дараах эрхтэй байна

4.11.1. Хîëáîîíû æèëèéí òºñºâ áàòëàх
4.11.2. Õîëáîîíû àæëûí àëáàíû á¿òýö, çîõèîí áàéãóóëàëò, ò¿¿íèé òºñâèéã áàòëàõ,
4.11.3. ÿéöýòãýõ çàõèðëûã ñîíãîõ, ÷ºëººëºõ,

 ТАВ. ХОЛБООНЫ ÒÝÐï¯Í, ïÉÖÝÒÃÝÕ ÇÀÕÈÐËÛÍ БҮРЭН ЭРХ

5.1. Холбооны òýðã¿¿í дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлíэ.

5.1.1. Холбоог гадаад, дотоодод төлөөлөх,
5.1.2. Удирдах зөвлөлийн хуралдааныг даргалах,
5.1.3. Óдирдах зөвлөлийн шийдвэрийг үндэслэн гүйцэтгэх захиралтай гэрээ байгуулах бүрэн эрхтэй.

5.2. Гүйцэтгэх захирал дор дурдсан бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ.

5.2.1. Удирдах зөвлөлөөс олгосон бүрэн эрхийн хүрээнд холбоог ãàäààä, äîòîîäîä төлөөлөх, холбооны өмч хөрөнгийг захиран зарцуулах
5.2.2. Õîëáîîíû ºäºð òóòìûí ¿éë àæèëëàãààã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ,
5.2.3. Õîëáîîíû ажилтнóóäûí цалин õºëñ, óðàìøóóëàë, эрх, үүргèéã òогтооõ,
5.2.4. Хууль, гэрээнд заасан бусад бүрэн эрх

5.3. Гүйцэтгэх захирлын эдлэх эрх, хүлээх үүрэг, хариуцлагын хэмжээ, хязгаар, хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл, хөлс, урамшуулал зэрэг асуудлыг гэрээгээр зохицуулна.
5.4. Гүйцэтгэх захирал нь өөрийн бүрэн эрхийн хугацаа дууссан нөхцөлд шинээр гүйцэтгэх захирлыг сонгох хүртэл албан үүргээ хэвээр гүйцэтгэнэ.
5.5. Төрийн бус байгууллагын гишүүн, удирдах зөвлөлийн гишүүн, ажилтны хууль бус үйл ажиллагааны улмаас иргэд, аж ахуйн нэгж, байгууллагад учирсан хохирол, түүнээс үүсэх хариуцлагыг төрийн бус байгууллага хүлээхгүй.

ЗУРГАА. УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛИЙН ШИЙДВЭР ГАРГАХ ЖУРАМ

6.1. Удирдах зөвлөлийн гишүүд /цаашид “гишүүн” гэх/ аливаа асуудлыг шийдвэрлэхэд тэгш эрхтэй байна.
6.2. Удирдах зөвлөл нь хувь хүний асуудлыг нууцаар, бусад асуудлыг илээр санал хураах зарчмаар шийдвэрлэнэ.
6.3. Удирдах зөвлөлийн хуралдаанаар шийдвэрлэх асуудлаар гишүүн сонирхлын зөрчилтэй байвал тухайн гишүүн энэ тухайгаа тайлбарлаж санал хураалтанд оролцохгүй. Удирдах зөвлөлийн хуралдаан даргалагч сонирхлын зөрчилтэй байвал хуралдааныг өөр гишүүн даргална.

ДОЛОО. УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛИЙН ХУРАЛДААНЫ ТЭМДЭГЛЭЛ

7.1. Удирдах зөвлөлийн хуралдааны тэмдэглэлд тухайн хуралдаанаар хэлэлцсэн асуудал, баталсан шийдвэр, нууц санал хураалтыг тоогоор, ил санал хураалтыг нэрээр гаргасан дүн, сонирхлын зөрчилтэй холбогдсон тайлбар, гарах шийдвэрийн талаар зарчмын өөр саналтай гишүүний тайлбар зэргийг тэмдэглэнэ. Гишүүн тайлбараа бичгээр гаргана.
7.2. Удирдах зөвлөлийн хуралдааны тэмдэглэл, түүний мөрөөр зохиосон ажлын талаар дараагийн хуралдаанд гишүүдэд танилцуулж байна.

НАЙМ. ХОЛБООНЫ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ САНХҮҮЖИЛТ

8.1. Холбооны орлого дараах эх үүсвэрээс бүрдэнэ. Үүнд:

8.1.1.Гишүүдийн татвар
8.1.2 Монгол Улсын иргэдийн сайн дурын хандив
8.1.3. Холбооны үйл ажиллагааг дэмжигч гадаад, дотоодын иргэд, аж ахуйн нэгж байгууллагын хандив, техникийн туслалцаа, үйлчилгээ, төслийн хөрөнгө
8.1.4. Дүрмийн зорилгоо хэрэгжүүлэхтэй холбогдсон үйл ажиллагаанаас олсон орлого
8.1.5. Төсөл хэрэгжүүлэх зорилгоор улсын төсвөөс олгосон хөрөнгө
8.1.6. Зээл болон өвийн хөрөнгө

ЕС. ХОЛБООНЫ ТАЙЛАН

9.1. Холбоо нь зохих журмын дагуу жилийнхээ тайлан тэнцлийг гаргаж, дараа оны 2 дугаар сарын 15-ны дотор Татварын албанд өгнө.
9.2. Холбоо үйл ажиллагааныхаа тайланг õóóëüä çààñàí ¿íäýñëýë æóðìààð гаргаж өгөх бөгөөд түүнд дараах асуудлыг тусгана:

9.2.1. Холбооны хаяг;
9.2.2. Үйл ажиллагааны тухай товч мэдээлэл;
9.2.3. Жилийн орлого, зарлагыг дор дурдсан ангиллаар:

а/ гишүүдийн татвар;
б/ хандивын;
в/ дүрмийн зорилгоо хэрэгжүүлэхтэй холбогдсон аж ахуйн үйл ажиллагааны;
г/ өвлүүлсэн эд хөрөнгө.

9.3. Тайлант жилд 700.000-аас дээш төгрөгийн хандив буюу өвийн хөрөнгө өгсөн байгууллага, иргэний нэр, эд зүйлсийн жагсаалт;
9.4 Удирдах зөвлөлийн дарга, гишүүдèéí нэр, хаяг;
9.5 Холбоонд өргөсөн хандивыг хэрхэн зарцуулсан тухай хандивлагчдад тайлагнах эсэхээ тэдгээртэй байгуулсан гэрээнд тусгана.

АРАВ. ХОЛБООГ ТАТАН БУУЛГАХ

Холбоо нь дараах тохиолдолд татан буугдана. Үүнд:

10.1. Холбоо үйл ажиллагааны үндсэн зорилгоо бүрэн хангасан бол;
10.2. Холбооны удирдах зөвлөлийн гишүүдийн дийлэнх олонхийн саналаар татан буулгахаар шийдвэрлэсэн бол;
10.3. Хуульд заасан үндэслэлээр шүүх албадан татан буулгахаар шийдвэрлэсэн бол;
10.4. Холбоо татан буугдахад зохих төлбөрийг хийсний дараа үлдсэн эд хөрөнгийг дүрмийн зорилгод нийцсэн үйл ажиллагаанд зарцуулна.

Ìîíãîëûí Áýë÷ýýðèéí Ìåíåæìåíòèéí Õîëáîî